Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi’nin 17’nci toplantısı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Girne kentinde başladı. Türk dünyasının geleceğini şekillendiren bu kritik zirveye, TDT Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım başkanlık ediyor. Yıldırım, toplantının KKTC’de düzenlenmesini, teşkilata yöneltilen eleştirilere karşı verilen güçlü ve anlamlı bir mesaj olarak değerlendirdi.
Girne’de gerçekleştirilen toplantıya, TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’in yanı sıra, KKTC Aksakalı İsmail Bozkurt ev sahipliği yapıyor. Azerbaycan’dan Hasan Hasanov, Kazakistan’dan İkram Adırbek, Kırgızistan’dan Apas Dzhumagulov ve Özbekistan’dan Sadıkcan Turdiyev’in de yer aldığı buluşmaya, TDT yetkilileri ve çeşitli kurumlardan temsilciler de katıldı.
Binali Yıldırım, açılış konuşmasında Kuzey Kıbrıs’ın 2022 Semerkant Zirvesi’nden bu yana teşkilat içinde gözlemci üye olarak yer aldığını anımsattı. KKTC’nin TEKNOFEST gibi uluslararası etkinliklere ev sahipliği yaptığını vurgulayan Yıldırım, Türk dünyasının teknoloji ve savunma alanındaki kabiliyetlerinin bu tür organizasyonlarla görünür hale geldiğini ifade etti. Aksakallar heyeti, KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu ile bir araya gelerek yürütülen projeleri ve gelecekteki hedefleri değerlendirme imkânı da buldu.
Yıldırım, toplantının temel misyonunu, “Türk dünyasının ortak geleceğine yeni bir soluk ve enerji katmak” şeklinde tanımladı. Geçtiğimiz yıl Bişkek’te düzenlenen ve “Herkes için güvenlik” temasını taşıyan zirvede, 2040 Vizyonu çerçevesinde 16 önemli anlaşma ve kararın hayata geçirildiğini hatırlattı.
Konuşmasında, Asya ile Avrupa arasında stratejik bir geçiş noktası olan Orta Koridor’un jeopolitik ve ekonomik önemine dikkat çeken Yıldırım, bu güzergâhın zaman ve maliyet avantajıyla öne çıktığını ifade etti. Tarihi İpek Yolu’nun çağdaş versiyonu olarak değerlendirilen bu hat, aynı zamanda bölgenin enerji güvenliğinde de merkezi bir rol oynuyor. TDT üyesi ülkelerin hidrokarbon kaynakları bakımından zengin olduğuna işaret eden Yıldırım, iklim değişikliğinin yarattığı baskılara karşı da iş birliğinin kritik olduğunu vurguladı.
Azerbaycan’ın ev sahipliğinde yapılan COP29 iklim zirvesine değinen Yıldırım, burada sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluk konularında önemli adımların tartışıldığını aktardı. Öte yandan, 20-22 Mayıs tarihleri arasında Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de yapılacak olan TDT Gayriresmî Liderler Zirvesi’nin, teşkilat için yeni gelişmelere sahne olacağı belirtildi. Özbekistan’ın Türk Kültür ve Miras Vakfına katılımı ile Türkmenistan’ın çeşitli kurumsal yapılara gözlemci üyeliklerinin burada resmiyet kazanması bekleniyor.
Yıldırım, Budapeşte’de gerçekleşen 16. Aksakallar Toplantısı’ndan bugüne kadar elde edilen çıktılarla birlikte, Girne’deki buluşmadan çıkacak kararların ekim ayında Azerbaycan’da düzenlenecek liderler zirvesine sunulacağını bildirdi. Türk dünyasının ortak değerlerinden biri olan alfabe konusunda da önemli bir aşamaya gelindiğini söyleyen Yıldırım, 34 harften oluşan yeni ortak alfabenin artık uygulanmaya hazır olduğunu duyurdu.
Gündemin bir diğer başlığını ise, Türk halklarının tarih sahnesindeki yolculuğunu kapsayıcı biçimde ele alan bir “Ortak Türk Tarihi” oluşturma süreci oluşturuyor. Yıldırım, tüm üye devletlerin katkı sağlayacağı bu tarih çalışmasının gelecek kuşaklara karşı bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
KKTC’de bu tür bir toplantının gerçekleştirilmesinin altını çizen Yıldırım, “Kıbrıs üzerinden yapılan siyasi spekülasyonlara verilecek en net yanıt, Türk Devletleri Teşkilatı’nın bugün burada toplanmasıdır,” dedi. Basına kapalı devam eden toplantıda, geçmiş dönem faaliyetlerinin gözden geçirilmesi, yeni yol haritalarının belirlenmesi, ortak alfabe, düşük irtifa uyduları gibi başlıklar masaya yatırılıyor.
TDT Aksakallar Konseyi, Kurucu Nahçıvan Anlaşması kapsamında, Zirve ve Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından gelen üçüncü en yüksek karar mercii. Bu nedenle, 17. toplantının KKTC’de düzenlenmesi, Türk dünyası açısından tarihî bir dönüm noktası olarak yorumlanıyor.
